Boğmaca nedir? Boğmaca hastalığı belirtileri
© Hürriyet aracılığı ile.

Boğmaca nedir? Boğmaca hastalığı belirtileri


14 Temmuz 2018 Cumartesi - 16:24  

Boğmaca, hızlı gelişen ve çok bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Bordetella pertussis olarak adlandırılan bakteriler hastalığa neden olur. Bakteriler, üst solunum yollarındaki silia (ince, hareketli, fırçamsı çıkıntılar) olarak adlandırılan hücrelere tutunurlar. Salgıladıkları toksinlerle bu hücrelere hasar vererek solunum yollarında şişmeye (ödem) yol açarlar.

Boğmaca, son derece bulaşıcı bir hastalıktır ve sadece insanlarda bulunur. Kişiden kişiye kolayca yayılır. Hasta kişilerden öksürük, hapşırma veya uzun süre aynı ortamda aynı havayı solumakla başkalarına bulaşmaktadır. Bebekler, hastalığı genellikle aynı evde yaşadıkları kardeşlerinden, ebeveynlerinden veya bakıcılarından edinirler. Bulaşma henüz hastalık belirtileri ortaya çıkmadan görülebileceğinden, hasta kişiler hastalıklarının henüz farkında olmadan yakınlarındaki kişilere hastalığı bulaştırırlar. Öksürük başladıktan sonraki 2 haftalık süre, hastalığın en bulaşıcı olduğu dönemdir. Bu dönemde antibiyotik kullanılması bulaştırıcılık süresini kısaltabilir.

Şikayetleri: Boğmaca özellikle bebek ve çocuklarda çok ciddi ve ağır hastalığa yol açabilmektedir. Hastalık belirtileri, genellikle temastan sonraki 5-10 gün içinde ortaya çıkmaktadır. Ancak bu süre bazen 3 haftaya kadar uzayabilir.

Hastalığın erken döneminde, hastalarda soğuk algınlığı benzeri yakınmalar ön plandadır. Bunun yanında daha az olarak öksürük ve ateş görülebilmektedir. Bebeklerde öksürük çok hafiftir veya olmayabilir. Buna karşın apne (nefes almanın durması) görülebilir. Bir yaş altındaki bebeklerin yaklaşık yarısında hastalık hastaneye yatırılmayı gerektirecek kadar ağır seyreder.

Burun akıntısı, hafif derecede ateş (genellikle hastalık seyrince devam eder), hafif ve ara sıra olan öksürük ve özellikle bebeklerde aralıklı apne (nefes almanın durması) belirti ve bulgularından oluşan erken dönem şikayetleri yaklaşık 1-2 hafta sürmektedir. Boğmacanın erken evresinde görülen bu yakınmalar soğuk algınlığından ayırt edilemediğinden daha şiddetli belirtiler ortaya çıkıncaya kadar genellikle şüphe edilmez veya teşhis edilemez.
Hastalığın 1-2 haftasından sonra boğmacanın tipik belirtileri ortaya çıkar. Bu dönemde hastalarda, kriz seklinde arka arkaya gelen öksürük nöbeti görülür, bu esnada çocuğun nefesi kesilir gibi olur ve arkasından nefes almaya çalışırken çıkardığı ses boğmaca için tipiktir. Öksürük krizleri dakikalarca sürebilir. Hastalar veya ebeveynler çocuklarının öksürük nöbetlerinden ve nefes açlığı çektiklerinden yakınırlar. Ayrıca, nöbetler esnasında çocuklarda renk değişikliği, yüzde kızarma ya da morarma geliştiği yakınmaları olabilir. Öksürük esnasında veya öksürüğü takip eden zorlu derin nefes alma sonrasında kusma görülebilir. Nöbet sonrası çocuklar aşırı yorgun ve bitkinleşir. Bu nöbetler 4-5 hafta kadar sürebilir.

Bulguları: Hastalığın erken döneminde, yaklaşık 1-2 hafta süren burun akıntısı, hafif derecede ateş, hafif ve ara sıra olan öksürük görülür. Bu bulgular basit üst solunum yolu enfeksiyonu veya soğuk algınlığı belirtilerinden ayırt edilmez. Eğer aile içinde boğmaca hastası yok ise veya boğmaca hastasına yakın temas öyküsü bulunmuyor ise genellikle akla getirilmez ve tanınamaz. Bu belirtilerden yaklaşık 1-2 hafta sonra boğmaca için tipik öksürük krizleri ortaya çıkar. Bu donemde arka arkaya gelen keskin öksürük ile akciğerlerdeki tüm hava boşalır ve bunu takiben zorlayıcı ve gürültülü soluk alma görülür. Bu esnada çıkan ses boğmaca için tipiktir. Bu esnada çocuklarda renk değişikliği, yüzde kızarma ya da morarma görülebilir. Öksürük geceleri ya da soğuk havaya maruz kalmak ile artar. Çoğu zaman öksürük nöbetlerin ardından kusma görülür. Bebeklerde öksürük daha az belirgin olup apne (nefes almanın durması) görülebilir. Nöbet sonrasında çok yorgun ve bitkin görünürler. Hastalar öksürük nöbetleri arasında genelde iyi ve rahattırlar. Öksürük nöbetleri 10 hafta veya daha fazla sürebilir. Hastalık büyük çocuklarda ve yetişkinlerde daha hafif seyreder. Tipik nöbetler görülmeyebilir bunun yerine uzun sureli öksürük görülebilir. Yine aşılılarda hastalık belirtileri daha hafif veya fark edilmeyecek kadar hafif seyreder.

Tipik ataklardan sonra iyileşme dönemine girilir. Bu donem 2-3 hafta sürer. İyileşme yavaş olur. Öksürük hafifler ve giderek daha az sıklıkta tekrar eder. Hastalar bu dönemde diğer solunum yolu hastalıklarına duyarlıdır ve eğer başka bir üst solunum yolu enfeksiyonuna yakalanırlarsa öksürük nöbetleri tekrar başlayabilir.

Boğmaca çok ağır seyredebilir ve bazen de ölümcül olabilir. Bir yaş altındaki bebeklerin yaklaşık yarısı hastaneye yatırılmayı gerektirecek kadar ağır hastadır. Hastaneye yatırılma nedenlerinin dörtte biri pnömoni (zatürre), beşte üçü apne (nefes almanın durması), yüzde biri konvülziyon (kontrol edilemeyen şiddetli kasılmalar), üç yüzde biri beyin hasarı nedeniyledir. Bu hastaların yüzde biri ölür. Bu oran çok yüksektir ve aşı ile bu ölümleri engellemek mümkündür.

Büyük çocuklarda ve yetişkinlerde hastalık daha hafif seyretmesine rağmen, pnömoni, baygınlık ve öksürük nedeniyle kaburga kırığı gibi ağır tablolarda görülebilmektedir.

Tanısı İçin Neler Yapılmalıdır?

Boğmaca geçiren bir hastaya temas öyküsü olması durumunda ve|veya tipik boğmaca belirti ve bulgularının varlığında tanı konulabilir. Bunun yanında hastanın nazofarinksinden (burun-yutak kısmı) örnek alınarak mikrobiyolojik inceleme ile kesin tanı koymak mümkündür.

Tedavisi İçin Neler Yapılmalıdır?

Erken antibiyotik tedavisi çok önemlidir. Tipik öksürük nöbetleri başlamadan önce antibiyotik tedavisi başlanırsa hastalığın daha hafif geçmesi sağlanabilir. Antibiyotik tedavisiyle, hastalığın başkalarına bulaşması da engellenmektedir. Hastalık başladıktan 3 hafta sonra her ne kadar belirtiler devam etse de tedavi verilmesinin bir faydası yoktur. Çünkü bakteri vücutta yapacağı hasarı yapmıştır ve artık vücutta bu süreden sonra bulunmaz. Tedavi için kullanılan bir kaç çeşit antibiyotik vardır. Doktorunuz tarafından size en uygun olan antibiyotik seçilecektir. Hastalığı ağır seyredenlerin hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekebilir. Aşağıdaki resimde boğmacalı bir bebeğin hastanede tedavi esnasındaki resmi görülmektedir. Resimden de anlaşılacağı gibi hastalık tablosu çok ağır seyredebilmekte ve yoğun destek tedavisine ihtiyaç duyulmaktadır.

Evde tedavi edilen hastalar için, doktorunuzun önermediği hiç bir ilacı kullanmayın. Size reçete edilen antibiyotiği, önerildiği şekilde çocuğunuza verin. Evin içeresinde toz, sigara dumanı, kimyasal temizleyiciler gibi öksürük nöbetlerini tetikleyecek her türlü maddeyi uzak tutun. Öksürüğü hafifleyecek ve sekresyonları (solunum yollarındaki sıvı içerek) yumuşatacak temiz, soğuk buhar kullanın. Çocuğunuzun bol sıvı almasını sağlayın bunun için su, meyve suyu, çorba gibi sıvı gıdalar ile beslemeyi ve meyve tüketimini ihmal etmeyin. Kusmayı engellemek için sık ve azar azar besleyin. Bunlara rağmen ağız kuruluğu, uykuya meyil veya yorgunlukta artış, idrar çıkarmada azalma veya bebek bezindeki ıslaklığın azalması, ağladığı zaman göz yaşında azlık veya hiç olmaması, kaslarında güçsüzlük, baş ağrısı, baş dönmesi veya bayılma gibi çocuğun susuz kaldığını işaret eden belirtilerin olması durumunda derhal doktorunuza başvurun. Çocuğunuz ve ev içerisinde yaşayanların sık sık el yıkaması hastalığın bulaşmasını azaltmak için gereklidir.

 


Yorumlar

Bugün neler oldu?


06:00 ile 09:00 arasında

ABD, son yıllarda Ortadoğu'ya silah ihracat ağını genişletti

Dünyanın en büyük silah ihracatçısı ABD'nin 1950'den bugüne bölgelere ve ülkelere göre silah satışındaki farklılık dikkati çekiyor.

39 Yahudi cemaatinden 'İsrail'e boykot'a' destek

İsrail'in Filistin’deki faaliyetlerine karşı dünya çapında İsrail’i boykot etmeyi teşvik eden "Boykot, Tecrit, Yaptırım BDS Hareketi"ne, 39 Yahudi cemaatinden destek geldi.

BM'den İsrail ve Hamas'a 'yıkıcı çatışmanın eşiğinden dönün' çağrısı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsrail ve Filistin arasında artan gerginliğe ilişkin, ''Yıkıcı başka bir çatışmanın eşiğinden dönmek için tüm tarafların geri adım atması gerek'' ifadesini kullandı.


00:00 ile 06:00 arasında

ABD ile pazarlık yapan Rusya: 1.7 milyon Suriyeli dönebilir

ABD ve Rusya liderlerinin geçen hafta Helsinki’de yaptığı zirvede Suriye’de olası çözüm ve Suriyelilerin geri dönüşünün de gündeme geldiği belirtildi. Rusya, 1.7 milyon Suriyeli mültecinin yakında evlerine dönebilmesi için şartların sağlanacağını açıkladı.

Siyasi krizler ABD silah sanayisine yaradı

Silahlanma üzerine araştırmalar yapan İsveç merkezli Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, dünyanın en büyük silah ihracatçısı ABD’nin 1950’den bugüne silah satışını inceledi.

İsrail'den Batı Şeria'daki Yahudi yerleşim birimine 20 yeni konut kararı

İsrail hükümeti geçen ayın sonunda aynı bölgedeki Eldad Yahudi yerleşim birimine 500 yeni konut inşa edilmesi projesini onaylamıştı

ABD öncülüğündeki koalisyon, Suriye’de yine sivilleri hedef aldı

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyona ait savaş uçaklarının, Deyr ez-Zor bölgesinin Es-Sura yerleşiminde sivilleri hedef aldığı, çok sayıda ölü ve yaralıların olduğu belirtildi.

İsrail’den Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim birimine 20 yeni konut kararı

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’nın Beytullahim kenti yakınlarındaki Metzad Yahudi yerleşim biriminde 20 yeni konut inşa edeceği bildirildi.

Almanya, Türkiye'ye yönelik yaptırımları kaldırıyor

Almanya Dışişleri Bakanlığı internet sitesindeki Türkiye'ye yönelik seyahat uyarısını hafifletti

Bakan Albayrak ABD'li mevkidaşıyla görüşecek

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Buenos Aires'te ABD'li mevkidaşı Steven Mnuchin ile görüşecek.

Hakkari’de İHA tespit etti, uçaklar vurdu: 3 PKK’lı öldü

Hakkari’de İHA tespit etti, uçaklar vurdu: 3 PKK’lı öldü

Almanya'dan peş peşe Türkiye hamleleri

Almanya, Türkiye'deki Alman şirketlerine sağlanan Hermes kredi ve yatırım garantilerine getirdiği 1,5 milyar euroluk üst sınırın süresini uzatmayacak. Berlin yönetimi, Türkiye'ye karşı seyahat uyarısını da hafifletti.

İsrail askerleri down sendromlu genci gözaltına alıp darp etti

İsrail askerleri Batı Şeria'nın El-Halil kentinde down sendromlu bir genci gözaltına alıp darp etti. Filistinli gencin eli kırıldı.

Copyright © Habersepeti 2018

Bu sitede kullanılan hiçbir yazılı ve/veya görsel içerik için aksi yönde açık yazılı izin olmadığı müddetçe site içeriğinin kısmen veya tamamen ticari amaçla ve/veya reklam ve benzeri gelir elde edecek şekilde kullanılması yasaktır.