Patronlar eşitlik istiyor: Bazı iş kollarında kadınların çalışma yasakları kalkıyor
© soL Haber aracılığı ile.

Patronlar eşitlik istiyor: Bazı iş kollarında kadınların çalışma yasakları kalkıyor


12 Ekim 2018 Cuma - 13:46  

Bir sermayedarın maden ocağında kadın çalıştırmasının yasaklanması ile, Arjantin’de kadınların alkol satmaktan men edilmesi aynı şey midir? Peki kadınların bazı iş kollarında çalışmalarına dönük kısıtlamaların kaldırılması ve bir esneklik tarifi, özgürlüklerin derinleşmesi olarak selamlanabilir mi?

Eşit işe eşit ücret tartışmaları ve kadınların bu hakları için grev kararları alması bir yana, dünya üzerindeki 104 ülkede, bazı işlerde kadınların çalışmasında kimi sınırlamalar mevcut.

Economist’in Dünya Bankası verilerine dayanarak hazırladığı haberde, halk sağlığı sorumluluğu gözetilerek ve bilimsel bulgulara dayanılarak işçi kadınların insanca koşullarda çalışması gerekliliği ile hiçbir bilimsel temele dayanmayan ayrımcı uygulamalar aynı çuvala dolduruluyor. Haberde, getirilen yasakların amacının “zayıf cinsiyet”i korumak olduğu iddia edilerek işçi kadınların temel yaşam haklarının korunması vurgusu da “ayrımcılık” gölgesi altında bırakılıyor.

Peki sermayedara getirilen yasak, işçi sınıfından bir kadına getirilen yasak anlamına gelir mi? Örneğin bir sermayedarın maden ocağında kadın çalıştırmasının yasaklanması ile, Arjantin’de kadınların alkol satmaktan men edilmesi aynı şey midir?

1948'de Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), kadınları madenler ve endüstriyel gece işlerinden uzak tutma yönündeki tutumunu beyan etti. Bu kapsamda sayılmayan başka kısıtlamalar da, çok sayıda ülkede varlığını sürdürüyor.

Örneğin kadınların Azerbaycan’da kanalizasyon temizliği içeren işlerde, Belarus’ta pestisit kullanımında, Moldova’da 14 yolcu koltuğundan fazla koltuğu olan araç kullanımında, Mısır’da böcek ilaçları içeren işlerde, Bangladeş’te su altında, Nijerya’da geceleri akaryakıt işlerinde çalıştırılması yasak. Rusya'da ise 2000 yılında Devlet Başkanı Vladimir Putin’in onayıyla çıkan yasa doğrultusunda kadınlar tren kullanamıyor ve bir gemide dümene geçemiyor.

Bazı yasalar ise şaşırtıcı derecede güncel. Vietnam'da kadınlar, 50 beygir gücü ve üstündeki traktörleri kullanmaya yetkili değil ve yasa 2013 tarihli.

Bazı kısıtlamaların tarihiyse, işçi sınıfının mücadele eden bir sınıf olarak tarih sahnesine çıkması kadar eski de denebilir. Kadınların gece işlerinde çalıştırılması, İngiltere'de Sanayi Devrimi yıllarında "Fabrika Yasaları" kapsamında yasaklanmıştı. Marx'ın Kapital'de ayrıntılı bir şekilde anlattığı üzere, fabrikatörlerin kadın emeğini daha ucuza ve pervasızca sömürme çabası, fabrika müfettişlerinin raporlarına konu oluyor, işçi sınıfının aynı dönemde yükselen mücadelesi işçi kadınları korumaya dönük zayıf da olsa yasal adımların atılmasını sağlayabiliyordu.

Bu örnekler arka arkaya verildiğinde, haklarında karar vermek güçleşiyor.

Economist’in çok da örtük olmayan bir biçimde iddia ettiği gibi bu kısıtlamaların hepsi, kadınlara dönük ayrımcılık anlamına mı geliyor?  

SERMAYENİN İHTİYAÇLARI KADINLAR HAKKINDAKİ İŞ HÜKÜMLERİNİ DEĞİŞTİRİYOR

Son yıllarda Bulgaristan, Kiribati ve Polonya gibi ülkeler kadınların işgücündeki pozisyonlarına ilişkin tüm kısıtlamaları kaldırdı; Kolombiya ve Kongo’nun da bazı sınırlamaları kaldırdığı biliniyor.

Economist'in iddiasına göre diğer ülkeler de, pek çok işi güce daha az bağımlı ve güvenli hale getiren teknoloji sayesinde yasaları değiştirdi ya da bu yasalara dönük iptal davaları açıldı. Ancak neoliberalizmin 90’lı yıllardan itibaren büyük bir açlıkla saldırdığı bu ülkelerdeki kısıtlamaların kalkışı dikkatli bir değerlendirmeyi hak ediyor. Bahsi geçen ülkelere daha az güce bağımlı ve güvenli teknolojinin taşındığından emin miyiz? Elbette teknolojik ilerlemelerin kadınların işgücünün daha çeşitli kısımlarında güvenle yer almasını sağlaması ilerici bir hamle. Ancak neden bu adımlar ilgili teknolojiye erişimi çok daha mümkün olan gelişkin kapitalist ülkelerde değil de, emek gücünün ucuz fakat teknolojiye erişimin şaibeli olduğu ülkelerde atılıyor?

Sermayenin canlı ve daha ucuz emeğe duyduğu açlık, bu tercihler üzerindeki temel etken olmasın?

Son birkaç hafta içinde Türkiye’de de varlığından nüfusun geniş kesimlerinin haberdar olduğu McKinsey Global Institute, kadınların erkeklerle ekonomiye tamamen eşit katılımı halinde 2016-2025 arasında dünya Gayri Safi Hasılası’nda 28 milyar dolar artış olacağını iddia etmişti. Uluslararası sermayenin işgücü ordusunun en geniş rezervi olarak kadınları gördüğünü ve kadın emeğine dönük kabaran iştahın altında yatan mekanizmanın bu olduğunu düşünmek için sebeplerimiz az değil. Göçmen işçilerin bu iştahı bastırmasının siyasi maliyetleri düşünüldüğünde, Economist’in “özgürlüğün ihlali” olarak yaklaştığı kısıtlamaları az gelişmiş ülkelerden başlayarak kaldırmak, hiç de anlamsız bir metoda benzemiyor.

Örneğin Kolombiyalı madenciler daha insanca ücretler talep ederek iş bıraktıklarında, kanunların çiğnenmesi pahasına bazı yerlerde kadınların madene indirilmesi hoş görüldü.

Sosyalizmin çözülüşünün ardından Avrupa Birliği çatısında toplanan Doğu Avrupa ülkelerinde erkek kamyon şoförleri batıya göç ettiğinde, kadınların bu görevi üstlenmesi yönündeki baskı artmıştı. Kadınların araç kullanabilirliğinin tartışmasız olması bir yana, kadın emek gücüne dönük tutumun sermayenin ihtiyaçlarına göre her an yeniden düzenleniyor olması çarpıcı bir örneğe işaret ediyordu.

2011'de Filipinler'de kadınların gece çalışmasına dönük yasağın sona ermesi, aynı saatlerde gündüzü yaşayan ve çağrı merkezlerinde bu saatlerde çalışacak emekçilere ihtiyaç duyan ABD ve Avrupa sermayesi tarafından coşkuyla karşılandı.

Geçtiğimiz yıl Türkiye’de “Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmeliği” ile, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde “kadın çalışanın yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir” kararı alınmıştı.

Fakat işçi sınıfının söz sahibi olmadığı bir ülkede, iş yerinde “işçi onayının alınması şartı”, kulağa pek de inandırıcı gelmiyor. Bu nedenle bahsi geçen örneklerdeki esnekleşme tablosunun, özgürlüklerin derinleşmesi olarak selamlanması pek de mümkün görünmüyor.

KAPİTALİZMİN ÇÖZÜMSÜZLÜĞÜ, KAPİTALİZMİN SORUNU

Economist, bazı yasaların kadınlar ve çocukları aynı kategoride değerlendirerek madencilik, inşaat ve imalat gibi fiziksel olarak ağır yük getiren işlerden men ettiğini aktarıyor. Burada yine insanlığın tarihsel kazanımı olarak görülebilecek noktaların üzerine “ayrımcılık” gölgesi düşürüldüğü açık. Örneğin Sovyetler Birliği’nde kadınların maden sektöründe çalışması yasak değil ancak maden ocağına inmesi yasaktı. Yine kadınlar, inşaat sektöründe çalışıyorlar ancak belirli bir ağırlık kotası üzerinde yükleri taşımayacakları pozisyonlarda görev alıyorlardı. Gebelikleri tespit edilen kadınlara fabrikadaki görevlerinden el çektirilmiyor, ancak toksik maddelere maruz kalmayacakları bölümlere alınıyorlardı. Üstelik bu alandaki gelişkin tablo, bir dizi yasal düzenlemenin ürünü olmaktan ziyade, Sovyetler Birliği’nde kadın erkek eşitliğinin yaşamın pek çok alanında bir sıçramayı temsil etmesiyle ilişkiliydi.

Günümüzde halen bazı yerlerde, geniş güvenlik kaygısı nedeniyle kadınların çalışmasına sınırlamalar getirildiği de biliniyor. Örneğin Mumbai'de kadın esnaf, erkeklerden daha geç saate dek çalışamıyor ve iş yerini daha erken kapatmak zorunda. Hindistan, kadına dönük şiddetin büyük ve ölümcül bir salgın boyutuna ulaştığı, cinsel saldırının hemen her gün yaşandığı bir ülke. Getirilen çözüm önerisi, kapitalizmin çözümsüzlüğüne işaret ediyor ve bu haliyle  savunulacak bir yanı yok. Ancak bu çözüm görünümlü çözümsüzlük, bilimsel gerekçelerle getirilen ve aslında patronlara dönük karşı hamleler anlamına gelen sınırlamalarla aynı potada değerlendirilmeyi  hak etmiyor.

Öte yandan kadına dönük iş kısıtlamaları kapsamında, "çocukların korunması" gerekçesi de sunuluyor. Bu bakışa göre çocuğa bakma yükümlülüğünün kadının hanesine yazılması bir yana, düşük doğum oranlarına sahip ülkelerde demografik motivasyon nedeniyle de bu adımlar atılabiliyor. Demografik motivasyonun bir gerekçe olmasının bilimsel yahut kadınların özgürlük alanı için kabul edilebilir bir yanı yok. Ancak anne çocuk sağlığının gözetilmesi ile, bakım yükümlülüğünün anneye fatura edilmesi arasında da bir açı var. İlki ampirik gözlemlerin ve deneysel çalışmaların ürünü olarak ortaya çıkan sonuçlara dayanırken, ikincisi kadının toplumsal konumu ile ilgili yerleşik ve gerici bir pozisyonu tarif ediyor.

İlki kamusal kaynaklar kullanılarak gözetilmeyi ve bir hak olarak kadınlara sağlanmayı, ikincisi ise topyekun bir mücadeleyle alt edilmeyi hak ediyor.

ILO halen, özellikle hamile ve emziren kadınlar için bazı kimyasalların söz konusu olduğu işlerde çalışmanın kısıtlanmasına dönük çağrıda bulunuyor. Buna karşın örgütün sunduğu veriler, “koruyucu” kısıtlamaların varlığının giderek etkisini azalttığını da gösteriyor.

Yorumlar

Bugün neler oldu?


15:00 ile 18:00 arasında

İran Dışişleri Bakanlığı: Gerçekler ortaya çıkana kadar Kaşıkçı davası hakkında yorum yapmayacağız

Muhalif Suudi gazeteci Kaşıkçı, 2 Ekm'den bu yana kayıp

Ankara'daki İran Büyükelçiliği'nde bomba alarmı

İran Büyükelçiliği'nin yer aldığı Tahran Caddesi trafiğe kapatıldı

HDP'li Gergerlioğlu Amedspor'a saldırıyı Meclis gündemine taşıdı

"Lefter Küçükandonyadis'in isminin verildiği bir sezonda bu tarz ırkçı bir saldırıyı kınamak gerekmektedir!"

Nusra'dan Rusya-Türkiye anlaşmasına meyletme sinyali

Kaide kolu Nusra Cehpesi'nin Rusya ile Türkiye liderlerinin Soçi'de vardığı İdlib mutabakatıyla ilgili bazı olumlu ifadeler içeren açıklama yayımladığı belirtildi. Ancak Nusra, silahlarını bırakmayacağında ısrar etti.

İran'ın Ankara Büyükelçiliği'ne canlı bomba ihbarı

İran'ın Ankara Büyükelçiliği'ne canlı bomba ihbarı yapıldı. Sözcü'de yer alan habere göre, Tahran Caddesi trafiğe kapatıldı, Büyükelçi binadan uzaklaştırıldı, geniş önlemler alındı.

Selçuklu Kartalı sezona galibiyetle başladı

Selçuklu Kartalı sezona galibiyetle başladı

ABD'li perakende devinden flaş karar! 132 yıllık şirketten iflas başvurusu

Amerikan toplumunun alışveriş alışkanlıklarını şekillendiren 132 yıllık şirket, borç yükümlülüğünü yerine getiremeyeceği gerekçesiyle iflas başvurusunda bulundu.

Asker kazada şehit oldu 

Ağrı'nın Tutak ilçesine bağlı Kılıçgediği köyü nüfusuna kayıtlı Er Abuzer Özyolci dün gece saatlerinde Eskişehir'de askeri aracın devrilmesi sonucu şehit oldu. 

"ABD ile kapılarımızı aralık bırakan Brunson davasıydı; Türkiye'ye milyarlarca dolarlık yatırım gelecek"

"En az 15 tane holdingden her biri minimum 100 milyon dolar Türkiye'ye aktaracak"

Uğur Gürses yazdı: 10 maddede ABD krizi sonrası ödemeler dengesi

"Son yıllardaki en sert ödemeler dengesi krizi bu"


12:00 ile 15:00 arasında

Hürriyet Okur Temsilcisi'nden gazetesine 'ABD bayraklı İnönü' tepkisi

Hürriyet Gazetesi Okur Temsilcisi Faruk Bildirici, 9 Mart'ta yayınlanan 'Amerikan bayraklı İnönü' fotoğrafına tepki gösterdi.

Rusya'ya gıda ürünleri ihracatı yüzde 31 arttı

Zeytinyağı’nda hedef dünya şampiyonluğu.

Almanya'da Bavyera seçimi sonrası koalisyonun geleceği sorgulanıyor

Almanya'nın Bavyera eyaletindepazar günü yapılan seçimlerde Başbakan Angela Merkel'in lideri olduğu Hristiyan Demokrat Birlik'in (CDU) ortağı Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) 1962 yılından bu yana ilk kez eyalet parlamentosundaki çoğunluğunu kaybetti. Ülkeyi yöneten koalisyonun ortaklarından Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) aldığı başarısız sonuç ise hükümetin geleceğinin sorgulanmasına neden oldu.

İran'da mutlak yoksul oranı yüzde 34'e yükseldi

İran Meclisi İşçiler Grubu Başkanı Ali Rıza Mahcub, ülkedeki mutlak yoksulluğun geçen yıla oranla iki kat artarak, yüzde 34'e yükseldiğini belirtti.

'Ölüm ve ciddi hastalıklar dışında emekli olana kadar BES’ten çıkılamayacak'

Avustralya modelini benimseyen çalışmaya göre ölüm ve ciddi hastalıklar dışında emekli olana kadar BES’ten çıkılamayacak. Diğer koşul ev sahibi olmak. İlk kez ev sahibi olacaklar BES’ten çıkıp birikimini de evin peşinatı olarak kullanacak. Bu durumda ev peşinatının yüzde 25’ini de devlet vermiş olacak. Konu ile ilgili TOKİ ile de çalışılacak.

"Ceset buharlaştı mı: Polis ve MİT şu anda ciddi ciddi bu ihtimalin üzerinde duruyor"

"Suudilerin bu hal ve tavırları bana çok anormal geliyor"

Devleti şirket gibi yönetmekten de vazgeçtiler: Emlakçı gibi davranıyorlar

AKP, kamu yatırımlarıyla ilgili yasal düzenlemelerin hiçbirine uymazken, Kamu İktisadi Teşebbüslerinde de benzer bir durum yaşanıyor.

İkinci defa para istedi... Polis suçüstü yakaladı

Mersin'de "MİT görevlisiyim" yalanıyla bir vatandaşın 4 yıldır kayıp oğlunun PKK'nın elinde olduğunu ve para karşılığında kurtarabileceğini söyleyen dolandırıcı suçüstü yakalandı. Emniyetteki ifadesinin alınmasının ardından adliyeye sevk edilen şahıs, tutuklandı.

‘MİT görevlisiyim, oğlunu PKK'nın elinden kurtarırım’

Mersin'de "MİT görevlisiyim" diyerek, M.G. isimli vatandaşın 4 yıldır kayıp oğlunun PKK'nın elinde olduğunu, oğlunu para karşılığında kurtarabileceğini söyleyerek dolandıran 1 kişi suçüstü yakalandı.

15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nde intihar girişimi yoğunluğu

15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün korkuluklarına çıkan bir kişi intihar girişiminde bulundu. İntihar girişimi nedeniyle trafik yoğunluğu oluştu.


09:00 ile 12:00 arasında

'İYİ Parti, AK Parti’ye Meclis'te şartlı destek verecek'

AK Parti tabanını hedeflediği ileri sürülen İYİ Parti'nin, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) AK Parti’ye ‘şartlı destek’ vereceği iddia edildi.

"İyi Parti direksiyonu AKP tabanına kırdı; Meclis'te iktidara şartlı destek verecek"

İyi Parti'nin İstanbul, Ankara ve İzmir'de 'AKP ve MHP ittifakının oylarını düşüreceği' öne sürülüyor

Evinin önünden ıslıkla geçen kişiden şüphelendi, karısını öldürdü

Kocaeli'de bir kişi eşini gizli numarayla arayan ve evinin önünden ıslık çalarak geçen bir kişiden şüphelendi ve bıçaklayarak sakat bıraktı. Yaşanan olaylar üzerine bıçaklanan şahsın eşi kalp krizinden öldü.


06:00 ile 09:00 arasında

ABD ordusu obezite nedeniyle yeni asker bulmakta zorlanıyor

ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un danışmanları, ülkede giderek yayılan obezitenin ABD Ordusu için büyük engel oluşturduğu uyarısı yaptı. Yetkililer, askerlik yapmaya uygun genç bulmakta zorlanıldığına dikkat çekti.

Lucescu: Rusya'yı tebrik ediyorum, kazanmayı hak ettiler

UEFA Uluslar B Ligi 2'nci Grup 3'üncü maçında Türkiye deplasmanda Rusya'ya 2-0 mağlup oldu. A Milli Takım Teknik Direktörü Mircea Lucescu, karşılaşmanın ardından basın toplantısında konuştu.


00:00 ile 06:00 arasında

Belediye başkanının oğlu otomobilinde tabancayla vuruldu

Kırıkkale'ye bağlı Yahşihan ilçesinin AK Partili Belediye Başkanı Ahmet Sungur'un oğlu Metin Sungur, TOKİ blokları yakınında otomobilinin içinde ağır yaralı olarak bulundu.

İngilizcesini söyledi: ‘Amerika rejim değişikliği istiyor’

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tahran Üniversitesi’nin yeni akademik yılı açılış töreninde yaptığı konuşmada ABD’nin ülkesinde nihai hedefinin “rejim değişikliği” olduğunu belirtti.

'Lübnan'da İsrail casus cihazı patlatıldı'

İsrail'in, Lübnan'ın güneyinde daha önce casusluk amacıyla yerleştirdiği cihazı patlatarak imha ettiği iddia edildi.

Ölüm yolculuğunun görüntüleri ortaya çıktı

İzmir'de, kasasında Yunanistan'ın Samos Adası'na gitmeyi planlayan yabancı uyruklu düzensiz göçmenlerin bulunduğu kamyonun kazadan dakikalar önceki güvenlik kamerası görüntüleri ortaya çıktı.

Terörle mücadele tatbikatına katılacak 200 Rus paraşütçü asker Mısır’a ulaştı

Rusya Savunma Bakanlığı, Dostluk Muhafızları-2018 adlı ortak terörle mücadele tatbikatında yer alacak olan yaklaşık 200 Rus paraşütçü askerin Mısır’a ulaştığını duyurdu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdulaziz ile görüştü

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdulaziz ile görüştü

Erdoğan Suudi Kral Selman ile telefonla görüştü

Erdoğan Suudi Kral Selman ile telefonla görüştü

A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Lucescu: Rusya kazanmayı hak etti

"5 gol pozisyonu ürettik. Ancak belki bizim oyuncularımız Rus ekibinin ısrarlı ve agresif oyuncularından çekindi"

Suudi Arabistan Kralı Selman, Cumhurbaşkan'ı Erdoğan'a ortak çalışma grubu için teşekkürlerini iletti

Kral Selman, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı telefonla aradı

Son dakika... Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Kral Selman görüştü

Suudi Arabistan Kralı Selman, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a kayıp Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı olayı ile ilgili ortak çalışma grubu kurmasından dolayı teşekkür etti.

Copyright © Habersepeti 2018

Bu sitede kullanılan hiçbir yazılı ve/veya görsel içerik için aksi yönde açık yazılı izin olmadığı müddetçe site içeriğinin kısmen veya tamamen ticari amaçla ve/veya reklam ve benzeri gelir elde edecek şekilde kullanılması yasaktır.